• Opublikowane 15 Luty, 2017

Dlaczego właśnie Ty? czyli czym naprawdę kierujemy się przy wyborze partnera?

Każdy człowiek jest inny. Są osoby, które preferują samotność, jednak większość z nas wybiera życie u boku drugiej osoby. Jest wiele czynników wpływających na to, iż uważamy drugą osobę za atrakcyjną. Zwracamy uwagę między innymi na wygląd potencjalnego partnera, jednocześnie jednak, przy podejmowaniu decyzji o wejściu w relację z tą osobą uruchomione zostają różnego rodzaju procesy biologiczne. Co tak naprawdę ma wpływ na wybór partnera? Dlaczego wiążemy się właśnie z tą, a nie inną osobą? Nie ma prostej odpowiedzi na te pytania, ponieważ jest bardzo wiele czynników, które o tym decydują. W niniejszym artykule najpierw zostaną omówione ogólne kwestie wyglądu zewnętrznego partnerki i partnera, a następnie zostaną poruszone aspekty dotyczące procesów biologicznych, dla których to, między innymi, wygląd jest bodźcem wyzwalającym.

Wygląd fizyczny partnera ma istotne znaczenie. Preferencje mężczyzn i kobiet różnią się, jednak w każdej z tych grup można dostrzec pewne zależności.

Jak powinna wyglądać partnerka według mężczyzn?

Jeśli chodzi o wzrost to badania nie przedstawiają jednoznacznych wyników. Część z nich mówi, iż za najbardziej atrakcyjne uważane są kobiety średniego wzrostu, natomiast inne pokazują, że wzrost kobiety nie ma znaczenia. Mężczyźni za najbardziej atrakcyjne uznają sylwetki kobiece, których wskaźnik BMI znajduje się w granicach 20, czyli w dolnych granicach normy (jednak istnieją kultury, gdzie za atrakcyjne uważa się panie o BMI>30 – np. w krajach doświadczających głodu, kobiety z nadwagą postrzegane są jako posiadające odpowiednią ilość zasobów, aby wydać na świat potomstwo i zaopiekować się nim). Także wpływ wskaźnika taliowo-biodrowego (WHR) na atrakcyjność kobiet jest widoczny. Według mężczyzn, najatrakcyjniejsze sylwetki kobiece mają WHR≈0,7. Kolejnym aspektem jest kolor skóry – zdaniem mężczyzn kobiety powinny mieć nieco jaśniejszy skórę, lekko zaróżowioną (w niektórych regionach za atrakcyjniejsze uważa się kobiety z opalenizną, ponieważ może ona świadczyć o tym, że kobieta posiada środki finansowe i czas, aby zadbać o siebie, udać się do solarium lub wyjechać na wakacje). Jedną z najważniejszych preferencji jest jednak twarz. Z wielu badań wynika, że przeciętne twarze uważa się za bardziej atrakcyjne. Może to wynikać z prototypowego portretu, który przez wiele lat kształtował się w naszym mózgu w oparciu o obserwowanie osób z naszego otoczenia. Kobieta powinna mieć też długie, blond włosy i niebieskie oczy.

Jak powinien natomiast wyglądać mężczyzna według kobiet?

Oczywiste wydaje się to, iż preferowani są mężczyźni wyżsi (w Europie o 8-9% wyżsi od partnerek). Wybierani są też panowie o wyższym wskaźniku SHR (proporcja szerokości ramion do szerokości bioder) oraz o V-kształtnych sylwetkach. Ich twarze powinny mieć cechy maskulinizacji. Preferowani są partnerzy o krótkich włosach i niewielkim (jedno- lub kilkudniowym) zaroście. Jednak wiele badań wskazuje, że w kwestii koloru skóry, włosów i oczu wolimy po prostu partnerów podobnych do swoich rodziców (zazwyczaj płci przeciwnej).

Co się dzieje w naszym mózgu, gdy spotykamy atrakcyjnego kandydata na partnera?

Nie uświadamiamy sobie zwykle jaki wpływ na wybór partnera ma nasz mózg i inne procesy biologiczne zachodzące w naszych organizmach. Zapach innej osoby może wzbudzić silne reakcje psychiczne oraz fizjologiczne. Komórki nerwowe przekazują informacje poprzez sygnały, które docierają do odpowiedniej części mózgu odpowiedzialnej za kontrolę zmysłu powonienia. Łączą się one również z układem limbicznym odpowiedzialnym między innymi za emocje. Dlatego też zapachy mogą wywoływać różne doznania, a także wyzwalać wspomnienia, które spowodują konkretną reakcję w stosunku do danej osoby.

Tworzenie związków romantycznych opiera się jednak na specyficznym sposobie reagowania na partnera posiadającego dane charakterystyki atrakcyjnościowe. Reakcje te wyznaczane są przez aktywność systemów biologicznych, które na bazie odpowiedniego uwrażliwienia, silniej reagują na określone właściwości partnera, czyniąc bardziej prawdopodobnym utrzymywanie relacji z nim. Nie raz mówimy o kimś zakochanym, że „buzują w nim hormony”. Nauka potwierdza, że układ hormonalny jest ważny. Największą rolę odgrywa: serotonina, dopamina, estrogen, testosteron. Każdy z tych hormonów ma swoje znaczenie. Serotonina ma działanie antydepresyjne, reguluje również dobowy rytm organizmu, oddziałuje na potrzeby seksualne i spontaniczne zachowania. Dopamina decyduje o tym, czy potrafimy cieszyć się z tego, co nas otacza. Aktywność estrogenów wpływa na pobudzenie wyobraźni, wyzwalanie zachowań opiekuńczych czy uwrażliwienie na innych ludzi. Testosteron natomiast ma wpływ na cechy osobowości takie jak: zdecydowanie, pewność siebie oraz skłonność do rywalizacji, a jego zwiększona aktywność wpływa na zdolności strategicznego myślenia. Ważnym neuroprzekaźnikiem jest również fenyloetylamina (PEA), która jest określana jako amina ekscytacji. Jej obecność w mózgu powoduje uczucie szczęścia, radości i euforii. Zwiększa także operatywność tego narządu. Poziom tych hormonów ulega zmianie, gdy się zakochamy. Psychiatra Michael Liebowitz wysunął hipotezę, że zakochujemy się, kiedy neurony w układzie limbicznym, siedlisku naszych uczuć, są nasycone i uwrażliwione przez PEA oraz inne chemiczne substancje mózgowe. Ta substancja działa jak narkotyk. Wyjaśnia to, dlaczego zauroczone sobą osoby potrafią całymi nocami ze sobą rozmawiać i okazywać sobie czułość. Na przykład na etapie miłości romantycznej pojawia się podwyższony poziom dopaminy, noradrenaliny i PEA, a obniża się wydzielanie serotoniny. To właśnie zmiany w poziomie wymienionych hormonów powodują, że osoby stają się roztargnione, ożywione, pełne nadziei oraz przepełnieni tęsknotą.

Układ limbiczny jest także powiązany z aktywacją systemów pożądania. Są one zlokalizowane w innych miejscach w zależności od płci. U kobiet system pożądania znajduje się w obrębie brzuszno-przyśrodkowego podwzgórza, u mężczyzn natomiast w seksualnie dymorficznych obszarach przedwzrokowych podwzgórza. Aktywacje w tych obszarach, czyli funkcjonowanie omawianych systemów, są moderowane impulsacjami z korowo-przyśrodkowej części ciała migdałowatego, przegrody oraz jądra podstawy prążka krańcowego.

Ciekawą teorię dotyczącą doboru partnerów stworzył seksuolog John Money. Pisał on o tym między innymi w książce Lovemaps: Clinical Concepts of of Sexual/Erotic Health and Pathology, Paraphilia, and Gender Transposition in Childhood, Adolescence, and Maturity. Wskazuje on na wpływ dziecięcych doświadczeń na tworzenie związków partnerskich w przyszłości. Mówił on o miłosnej mapie, która tworzy się już u dzieci mających około pięciu do ośmiu lat. O kształcie tych map decydują między innymi: rodzina, przyjaciele, informacje z książek, zabawa, doświadczenia, a także przypadkowe wydarzenia. Z czasem wspomnienia zaczynają się układać. Tworzą one pewien wzorzec tego, co będą nas pociągać lub odpychać. W okresie dojrzewania zacznie się ujawniać idealny obraz partnera. Napotkana osoba będzie porównywana do tego wzorca. Im bardziej jest ona zgodna z ideałem, tym większa szansa na zbudowanie związku. Jednak takie dopasowanie powinno pojawić się u obu stron. Ta teoria może być uzasadnieniem tego, dlaczego mówimy, iż mężczyźni wybierają partnerki podobne do ich matek, a kobiety partnerów przypominających ich ojców.

Podsumowanie

Kiedyś mówiło się o „miłości od pierwszego wejrzenia”. Dziś znacznie popularniejsze jest określenie, że między dwojgiem osób wytworzyła się „chemia”. Powyższy wywód przybliża nam, dlaczego tak jest. W końcu dawniej powszechnie mówiono, że miłość rodzi się w sercu, a przede wszystkim zwracano uwagę na to, co można zaobserwować. Dzisiaj, dzięki rozwojowi nauki, poszerzyliśmy swoją wiedzę na temat mechanizmów, które zachodzą podczas rozwijania się uczucia pomiędzy dwojgiem ludzi. Nadal jednak trafne jest stwierdzenie, iż bardzo wiele czynników decyduje o tym, z kim będziemy żyć u boku. Są to między innymi: wygląd fizyczny, procesy biologiczne zachodzące w naszych organizmach, podobieństwa i różnice między partnerami, a także pewna tajemniczość, doświadczenie życiowe i napotkane przeszkody. Nie sposób jednak wymienić wszystkie aspekty wpływające na obraz naszej przyszłej relacji z partnerem. Istotny w końcu jest też czas, kiedy te dwie osoby się spotkają. Każde z nich musi być gotowe na stworzenie związku. Jednak nie można łatwo określić, kiedy ten odpowiedni moment nastąpi...

Autor: Patrycja Cholewa

Literatura cytowana:

  1. Adamkowska, H. (2014). Chemiczna układanka. Mechanizmy wyboru partnera. Focus. http://www.focus.pl/czlowiek/chemiczna-ukladanka-mechanizmy-wyboru-partnera-7931?strona=1.
  2. Burda, K., (2009). Test na miłość. Newsweek. http://www.newsweek.pl/nauka/test-na-milosc,42440,1,1.html.
  3. Fisher, H. (1994). Anatomia miłości. Poznań: Dom Wydawniczy Rebis.
  4. Lankosz, M. (2012). 30 lat badań nad miłością. Zaskakujące wyniki. W: Wysokie Obcasy. http://www.wysokieobcasy.pl/wysokie-obcasy/1,96856,13022671,30_lat_badan_nad_miloscia__Zaskakujace_wyniki.html?disableRedirects=true.
  5. Moroń, M., Sobczyk, M. (2010). Biologiczne mechanizmy leżące u podstaw wyboru partnera seksualnego i związku partnerskiego. W: Charzyńska E. (red.). Seksuologia w obiektywie innych nauk. Kraków: AT Group Sp. z o.o.
  6. Pawłowski, B. (2009). Biologia atrakcyjności człowieka. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
  7. Romanowska, D. (2016). Miłość i podświadomość. Jak znaleźć partnera na całe życie? Newsweek. http://www.newsweek.pl/nauka/milosc-i-podswiadomosc-jak-znalezc-partnera-na-cale-zycie-,artykuly,354080,1.html.

Pomoc psychologiczna

Studenci i Absolwenci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.