Jak się miewa twój umysł?

Badania naukowe wskazują, iż sprawność naszego umysłu ma tendencje do spadania już po 25 roku życia. Częstym utrapieniem emerytów jest demencja starcza, albo chociaż zauważalne pogorszenie pamięci, koncentracji i myślenia. Czy jednak tak musi się dziać?

Dr Siegfried Lehrl, wieloletni badacz pamięci, twierdzi, iż absolutnie nie musi do tego dochodzić. Wystarczy, że będziemy ćwiczyć nasz umysł. Jego zdaniem każdy może osiągnąć więcej. Potencjalnie każda osoba ma szansę na zwiększenie swojego IQ co najmniej o 15 jednostek, już po dwutygodniowym treningu umysłowym. Co więcej, iloraz inteligencji, na przestrzeni wieków nieustannie wzrasta. Co prawda budowa mózgu nie uległa zasadniczym zmianom co najmniej od ostatniego zlodowacenia, jednak jego wydajność stale się zwiększała. W społeczeństwach uprzemysłowionych zauważono różnicę na przestrzeni ostatnich 50 lat. Z badań australijskiego uczonego Flynna wynika, iż iloraz inteligencji zwiększał się o 4 – 8 punktów w każdym dziesięcioleciu. Oznacza to, iż przewyższamy pokolenie naszych dziadków, aż o 30 punktów IQ. Czy możemy, wobec tego, poczuć się niejako do czegoś zobowiązani?

Ciekawe badania prowadził także dr Grünther z Drezna. Zauważył on, że mózgi szachistów są tak wyćwiczone, iż trening umysłu już niewiele im da. Kondycje swojego umysłu mogli natomiast znacznie poprawić amatorzy. Ogólna zasada brzmi następująco: im intensywniej używamy naszego intelektu na co dzień, tym mniejszy pozostaje margines dalszego rozwoju. O ile oczywiście nie jesteśmy przetrenowani. Warto mieć jednak na uwadze także i to, że zdarzają się sytuacje przeciwnego rodzaju – gdy nasze IQ spada. Są to długie pobyty w szpitalu, monotonna służba wartownicza, wakacje spędzane głównie na leniuchowaniu. Nasz iloraz inteligencji może obniżyć się nawet o 20 – 30 punktów. Zmiany te rozpoczynają się już po 5 dniach i trwają do około 2 tygodni. W tym okresie występuje apogeum i regres się zatrzymuje, przynajmniej u dorosłych. Testy prowadzone na pacjentach szpitali wykazały, iż poziom inteligencji obniża się średnio 5 jednostek w przeciągu 5 dni. Wniosek z tego jest taki, iż nasz mózg nie znosi bezczynności, studencie!

Zapewniając aktywność naszemu umysłowi wpływamy na trwałość pamięci, polepszenie koncentracji, wzbudzamy kreatywność, wpływamy na zdolność dostrzegania skomplikowanych zależności, szybkość percepcji, ocenę sytuacji, umiejętność myślenia indukcyjnego i wiele innych. Co się z tym wiążę? Mianowicie fakt, iż człowiek umysłowo sprawny jest: bardziej zainteresowany swoim otoczeniem, bardziej kompetentny, w większym stopniu korzysta z zdobyczy naszego społeczeństwa. Jednym słowem lepiej funkcjonuje w świecie, w codziennych sytuacjach życiowych – i ma większą szansę na sukces. Liczne badania wskazują na dodatkowe korzyści psychiczne i fizyczne; człowiek czuje się zdrowszy, bardziej szczęśliwy, bardziej otwarty na kontakty z innymi. Warto wziąć pod uwagę także fakt, że osoby, które w młodości były aktywne intelektualne zapadają na depresję i demencje starczą 12 razy rzadziej, niż osoby, które nie wykazywały takiej aktywności. Zatem, czy nie warto pokusić się o trochę wysiłku i dołączyć do „peletonu”?

To, co jest również ważne w utrzymywaniu sprawności naszego mózgu to także odpowiednia dieta i aktywność fizyczna (zależność działa raczej na zasadzie sprzężenia zwrotnego, przyp. autora). Urozmaicone menu, minerały, proteiny, witaminy, np. witamina C (zawarta w kiszonej kapuście, owocach) polepszają naszą kondycje. Używki  takie jak alkohol, kawa czy papierosy, działają depresyjnie, jeśli są stosowane w nadmiarze i przez dłuższy czas. Za mała ilość snu i ciągły stres także wpływają bardzo negatywnie na procesy poznawcze. Pamiętajmy o relaksie! Po pracy, należy nam się odpoczynek. Dzięki niemu regenerujemy siły i możemy znów przystąpić do walki z nowym zapałem i energią.

Na początku artykułu napisałam o obniżającej się sprawności umysłowej w wieku około 25 lat. Co jest tego przyczyną? Rutyna dnia codziennego, dojrzałości – praca, rodzina, zajęcia domowe, odpoczynek. Brak zmian, wszystko przewidywalne i znane, utarty szlak. Niektóre osoby zatrzymują się, nie poznają nowych ludzi, odmiennych poglądów, nie wypływają na nowe wody aby poznać nowe idee, nie przekraczają swoich barier fizycznych czy mentalnych. To jest właśnie przyczyną spadku ich intelektualnych możliwości.

W celu zwiększenia naszej wydajności dr Lehrl proponuje proste ćwiczenia. Nazywa je Mentalnym Treningiem Aktywizującym (MTA). Jedno z takich ćwiczeń polega na utworzeniu z danego wyrazu, innych wyrazów. Np. z wyrazu LOKOMOTYWA możemy utworzyć słowa MOTYW, LOK, OKO, KOT i inne. Ważne jest to aby utworzone słowo znajdowało się w słowniku, rzeczowniki muszą być w mianowniku liczby pojedynczej, czasowniki w bezokoliczniku, przysłówki i przymiotniki w stopniu równym. Utrudnioną wersją tego ćwiczenia jest wykonywanie go w pamięci, bez zapisywania. Inna metoda polega na wybraniu jednego wyrazu i zapisaniu go pionowo. Należy pozostawić wolną przestrzeń i po drugiej stronie również zapisać ten sam wyraz pionowo, jednak zaczynając od ostatniej litery. Pomiędzy dwoma słupkami należy wpisać wymyślane wyrazy, np. tak jak poniżej:

 

K   arczm        A

A   rchety        P

L   ądowani    E

A                     R

R                     A

E                     L

P                     A

A                     K

 

Możesz dokończyć sam. Gimnastyka mózgu nie jest to czynność taka, która wymaga tylko myślenia, chodzi o to, aby rozwiązywać problemy. Przykładowo krzyżówka w gazecie nie jest dobrym ćwiczeniem na rozruszanie umysłu. Pobudza ona bowiem ciągle te same obszary myślenia. Ostatecznie, może prowadzić do wytworzenia automatyzmów, korzystnych tylko w konkretnych sytuacjach. MTA odnosi się do treningu podstawowych sprawności umysłowych, które można znacznie poprawić w ciągu 5 – 10 minut.

Jakie wnioski płyną z powyższych faktów? To pozostawiam Tobie do przemyślenia czytelniku i także zwracam uwagę, iż temat jest jedynie małym ziarenkiem w ogromie wiedzy na temat funkcjonowania umysłu i tego jak można polepszyć jego sprawność. Zachęcam do dalszych poszukiwań. Na koniec jeszcze mała zagadka:

  

LITERATURA:

1. Lehrl S., Trening pamięci, Videograf II, Katowice, 2000 

 

 

Kontakt: v-isa@o2.pl Wykształcenie: Absolwentka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Śląskiego, specjalizacja: psychologia kliniczna dorosłego człowieka orazoraz psychologia zdrowia i jakości życia. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.