wielkość liter: A A
Słuchaj Radia Egida

Nieśmiałość, problem wielu- jak ją oswoić?

W dzisiejszym świecie nieśmiałość jest dość powszechnie spotykanym problemem. Poniższy artykuł mówi o tym, czym jest nieśmiałość i jak z nią sobie radzić by poprawić jakość swojego życia.

Today, shyness is quite commonly encountered problem. The following article talks about what it is shyness and how to deal with it in order to improve the quality of your life.

Na początku warto byłoby się zastanowić, czy w świecie, w którym żyjemy jest miejsce na naszą nieśmiałość? Współczesność, która stawia przed nami nie łatwe do sprostania zadania i konfrontuje nas z trudnymi sytuacjami nie pozwala nam na bycie nieśmiałymi. Wydawać by się mogło, że chęć bycia na szczycie, pogoń za sukcesem a tym samym wzrost konkurencji są siłami napędowymi nieustannej walki o to, by dziś być. Pojawia się, więc pytanie, skąd wzięła się w nas nieśmiałość?
Okazuje się, że w badaniach przeprowadzonych przez amerykańskich psychologów ponad 80% osób określa się jako nieśmiałych w jakimś okresie swojego życia, a ponad 40% z nich uważa się za nieśmiałych obecnie. Wynik wydają się dość zaskakujące zwłaszcza dla takiego społeczeństwa jak amerykańskie, gdzie duża konkurencja i bycie na szczycie jest bardziej widoczne niż u nas. Skoro tam, tyle osób określa się jako nieśmiałych, warto zastanowić się nad tym, ile jest takich osób w naszym kręgu. Czy ludzie, z którymi obcujemy, na co dzień, w pracy lub szkole lub też ci, których mijamy na ulicy spotkali się z problemem nieśmiałości? Ilu ich jest? A może czytając teraz te słowa stykasz się z tym samym problemem? Jeśli tak, to poniższy artykuł pozwoli Ci na zrozumienie tego, czym jest nieśmiałość i jak sobie z nią radzić. Jeśli jednak odpowiedziałeś na pytanie przecząco to na pewno lektura tego tekstu pozwoli Ci na lepsze zrozumienie tych, którzy żyją zamknięci w świecie nieśmiałości.

Bycie człowiekiem nieśmiałym nie jest łatwe. Czym więc jest nieśmiałość? Nieśmiałość polega na odczuwaniu ostrożności i niepewności w kontaktach z niektórymi ludźmi, w szczególności z tymi, którzy w jakiś sposób zagrażają nam emocjonalnie. Takimi osobami mogą być: osoby obce, osoby posiadające władzę, osoby odmiennej płci, a także takie, które spotykamy w nowych nieznanych sytuacjach. Ludzie nieśmiali częściej przejmują się opiniami innych i obawiają się krytyki. W takich sytuacjach nieśmiałość często ich paraliżuje i odbiera radość z wykonywania społecznych czynności. Nieśmiałość jest zjawiskiem dość powszechnym zarówno wśród kobiet jak i mężczyzn. Można więc powiedzieć, że dotyka ona każdego z nas. Mamy z nią do czynienia albo w pewnych okresach swojego życia albo stale. Zawsze jednak potrafi skomplikować życie. Można mówić o dwóch rodzajach nieśmiałości. Pierwszy to nieśmiałość publiczna- daje o sobie znać podczas wystąpień publicznych, gdzie narażeni jesteśmy na bycie wśród mniejszej lub większej grupie ludzi. Drugi rodzaj to nieśmiałość prywatna- dotyczy ona osób, które poświęcają wiele czasu na planowanie i drobiazgowe przewidywanie różnych wydarzeń. Jednak u niektórych osób nieśmiałość może wywoływać tylko okazjonalne uczucie skrępowania. Takie osoby lepiej czują się obcując z naturą niż z innymi ludźmi, dlatego też określamy ich mianem introwertyków.

Nieśmiałość utrudnia osiąganie ważnych celów życiowych, zawodowych, a także towarzyskich. Nie u wszystkich nieśmiałość zakłóca społeczne funkcjonowanie. Osoby takie czują zakłopotanie i onieśmielenie tylko w pewnych sytuacjach. Widocznym tego objawem może być pojawiający się rumieniec. W skrajnych przypadkach nieśmiałość może przerodzić się w fobię społeczną, czyli chorobliwy strach przed innymi ludźmi. Taka forma zaburzenia wymaga pomocy psychologa. Pojawia się następne pytanie: skąd się bierze nieśmiałość? Otóż różni badacze mają na ten temat różne zdania. Według jednego z podejść nieśmiałość ma swoje podłoże w nieuświadomionych i nierozwiązanych wcześniej konfliktach, które uwidaczniają się w trudnych dla każdego sytuacjach. Inni źródeł pochodzenia nieśmiałości dopatrują się w procesie dziedziczenia. Nieśmiałość tak jak inteligencja może być cechą wrodzoną przekazywaną z pokolenia na pokolenie. Poszukiwanie źródeł nieśmiałości doprowadziło psychologów społecznych do postawienia tezy, że nieśmiałość jest konsekwencją nie przyswojenia umiejętności społecznych w dostatecznym stopniu. Jako, że każdy z nas jest istotą społeczną to właśnie społeczeństwo może w znaczący sposób wpływać na nasze zachowanie. Na przykład inni ludzie mogą nadać nam etykietę „nieśmiały”, a my możemy zachowywać się zgodnie z tą etykietą.

Nieśmiałość może również wiązać się z procesem wychowania. To jak wychowywali nas rodzice będzie miało wpływ na późniejsze nasze życie. Zazwyczaj nieśmiałe okazują się być osoby wychowywane w warunkach zakazów i krytykowania ze strony rodziców. Częste upominanie i kontrolowanie może sprawić, że takie osoby utwierdzą się w przekonaniu, że niewiele potrafią i zawsze czują się gorsze od pozostałych. Wygórowane wymagania stawiane przez rodziców i otoczenie tak samo mogą sprzyjać nieśmiałości. Jednak bez względu na to, gdzie upatrujemy jej źródła- nieśmiałość utrudnia życie. Typowymi sytuacjami, w których odczuwamy nieśmiałość są: kontakty intymne z płcią przeciwną; wystąpienia publiczne; proszenie innych o pomoc; sytuacje, w których musimy wyrazić odmienne zdanie; wyrażanie swoich uczuć, zwrócenie komuś uwagi, skrytykowanie innych; sytuacje, w których musimy wykazać się asertywnością; a także sytuacje rozmowy z osobami, które stanowią dla nas autorytet bądź znajdują się na wyższym stanowisku niż my.

Na szczęście znane są metody radzenia sobie z problemem nieśmiałości. Aby z nią walczyć trzeba zdać sobie sprawę z istnienia takiego problemu i wyrazić chęć do zmiany i systematycznej pracy nad sobą. Musimy jednak uzbroić się w cierpliwość. Każda zmiana wymaga zaangażowania i wytrwałości, ponieważ proces ten kształtuje się powoli. Na początek walkę z nieśmiałością trzeba zacząć od zmiany myślenia o sobie samym. Osoby nieśmiałe zwykle unikają sytuacji trudnych i takich, w których mogłyby czuć się niezręcznie. Unikają zawierania nowych znajomości i boją się nieznanych im sytuacji. Tym samym popełniają błąd, bo nie należy uciekać a zmierzyć się twarzą w twarz z problemem. Jeśli zawsze o czymś marzyłeś a nie miałeś odwagi zrób to teraz! W każdej nowej sytuacji zdarzają się błędy i pomyłki. Nie zrażaj się tym, pomyśl o tym, że każdy kiedyś zaczynał od początku. Pamiętaj, że zmiana rozpoczyna się od poznania siebie i uzyskania większej samoświadomości. Staraj się skupić na własnych sukcesach, zaczynając od tych najmniejszych. Nie rozpamiętuj gaf i porażek z przeszłości. Taka analiza nic nie wniesie do Twojego życia. Skup się na rozwijaniu swoich zainteresowań. Inwestycja we własny rozwój z czasem przyniesie oczekiwane korzyści. Poza tym, jeśli posiadasz jakieś hobby zawsze łatwiej Ci będzie o nim opowiadać w towarzystwie, poznawanie nowych ludzi nie będzie już koszmarem. Starajmy się otaczać osobami życzliwymi i tolerancyjnymi. Takimi, przy których nie musimy udawać, a czujemy się po prostu sobą. Warto pomyśleć o sobie pozytywnie w kontekście swoich zalet. Poprzez takie rozwijanie siebie możesz pracować nad swoimi niedoskonałościami. Pamiętajmy jednak o tym, że nieśmiałość ma swoje pozytywne strony. Okazuje się, że 10-15% ludzi lubi swoją nieśmiałość. Takie osoby są zazwyczaj skromne, niekonfliktowe i nie starają się dominować nad innymi za wszelką cenę. Rozejrzyj się dookoła, a na pewno zauważysz, że takich ludzi jest wiele. Nie przejmuj się brakiem pewności siebie, bo nie jesteś gorszy od innych.

Z nieśmiałością można i należy walczyć! Gra warta jest świeczki. Systematyczna praca nad sobą pomoże Ci osiągnąć w przyszłości sukces. Pozbycie się nieśmiałości zwiększy Twoje szanse na osiągnięcie sukcesów, zarówno na polu zawodowym jak i towarzyskim. Pomoże Ci w realizacji marzeń. Nie warto izolować się od innych zwłaszcza, że to właśnie relacje z innymi powodują, że nasze życie staje się bogatsze i szczęśliwsze!

LITERATURA:

  1. Dzwonkowska, I. (2003). Nieśmiałość i jej korelaty. Przegląd Psychologiczny, 46, 3, 307-322.
  2. Kamel, T., Krool, R., Kraśko, P. (2002). Dyskretny urok wystąpień publicznych, czyli jak zmienić koszmar w radość. Warszawa: Studia EMKA.
  3. Kędzierska, B., Znajmiecka-Sikora, M., Kaflik-Pieróg, M. (2002). Nieśmiałość- określenie zjawiska oraz doniesienia wstępne z badań. Zeszyty Naukowe WSHE w Łodzi, 1, 21, 99 – 110.
  4. Miller, R. S. (1999). Niepewność i zakłopotanie. O pokonywaniu niechcianych uczuć. Gdańsk: GWP.
  5. Zabłocka, M., Niedźwiecki, J. (1995). Gotowość do komunikowania się i lęk w komunikacji interpersonalnej. Nowiny Psychologiczne, 3, 21 – 32.
  6. Zimbardo, Ph. G. (2000). Nieśmiałość. Warszawa: PWN.