Rozpraszacze- w jaki sposób potencjalne pomoce marnują nasz czas

Jak często wykorzystujesz zdobycze techniki w nauce? Komputer? Internet? Chociaż otaczająca nas technologia może być bardzo pomocna, zdarza się jednak, że negatywnie wpływa na naszą pracę. Rozpraszacze, czyli dystraktory, to różnego rodzaju bodźce odwracające naszą uwagę.

Uwaga jest jednym z podstawowych procesów poznawczych. Odpowiada za selekcję informacji tak, aby tylko najważniejsze z nich były analizowane. Ze środowiska zewnętrznego, jak również z wnętrzna organizmu docierają informacje różnego rodzaju i różnej wagi. Jest ich zbyt dużo, aby wszystkie zostały przetworzone czy nawet świadomie spostrzegane. Procesy uwagi pozwalają na skupienie się na najważniejszych w danym momencie informacjach - dzięki nim możesz się skupić na tym artykule, zrozumieć jego treść i zapamiętać ją. Również dzięki niej nie słyszysz szumu komputera lub nie czujesz głodu. Zdarza się jednak, że ucząc się do egzaminu nie możesz przestać myśleć o ulubionej piosence albo nowopoznanej osobie. Dodatkowo, jeśli jesteś już trochę zmęczony możesz słyszeć muzykę lub zacząć się w nią wsłuchiwać.

Dystraktory możemy podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne. Badania dowodzą jednak, że najczęściej sami je wywołujemy w wyniku nieświadomych procesów (nie chcemy zwracać uwagi na rozpraszacze, a jednak właśnie na nich się koncentrujemy). Choć tak naprawdę możemy rozproszyć się w każdym środowisku, niektóre z nich stwarzają większe zagrożenie dla naszej koncentracji i efektywności wykonywanej pracy. Szczególnie wiele pokus czeka na nas przy monitorze, zwłaszcza kiedy mamy dostęp do Internetu.

Przedstawiam listę 9 najczęściej występujących rozpraszaczy dostępnych dzięki rozwojowi techniki. Dowiesz się też, jak możesz zapobiec rozproszeniu uwagi.

1.Media społecznościowe

Kontakt ze znajomi dostępny na wyciągnięcie ręki- komentarz pod nowym statusem czy wiadomość dostarczają dopaminy. Poprawiają humor i pomagają się odprężyć. Niestety- uzależniają. Ostatecznie skupiasz się na śledzeniu zmian zamiast na zaplanowanym zadaniu. Jeśli trudno Ci całkowicie zrezygnować z wizyt na stronach tego typu, jasno ustal granice. Umowę, którą zawierasz z samym sobą możesz zapisać i trzymać w widocznym miejscu. Przykładem takiego ustalenia jest sprawdzanie nowości o każdej pełnej godzinie (jeśli naprawdę nie możesz bez nich żyć) lub wyznaczonych porach- 10, 13, 18 (jeśli ograniczenie ich roli nie będzie Ci przeszkadzać). Pomyśl również o czasie, który spędzisz tam spędzisz- optymalne wydaje się ograniczenie go do 10 minut. Aby łatwiej kontrolować jego upływ skorzystaj z minutnika lub ustaw alarm. Jeśli potrzebujesz radykalnych metod, możesz zainstalować program blokujący dostęp do stron tego typu (Concentrate, Freedom).

2.Nieustanne sprawdzanie e-maili

Kompulsywne sprawdzanie skrzynki pocztowej jest bardzo popularnym nawykiem. Tak popularnym, że wiele osób nie robi tego świadomie i nie zauważa ilości poświęcanego czasu. Operacja z pozoru niewinna i błyskawiczna. Badania pokazują jednak , że przerwanie dotychczas wykonywanego zadania inną czynnością powoduje poważny spadek koncentracji. Przywrócenie jej do pierwotnego poziomu zajmuje 20 minut. W ciągu dnia spędzonego przed monitorem, według tych samych badań możemy tracić nawet 1 godzinę, 57 minut na sprawdzaniu wiadomości. Doliczmy do tego czas potrzebny na ponowną koncentrację na zadaniu… Nawet, jeśli te liczby nie odnoszą się bezpośrednio do Ciebie, możesz zaoszczędzić trochę czasu stosując podobne strategie jak w przypadku mediów społecznościowych. Wyznacz godziny sprawdzanie poczty i przestrzegaj ich.

3.SMS

Jedna z najłatwiejszych metod kontaktu. Korzystanie z tego dobrodziejstwa w czasie nauki może jednak znacząco zmniejszyć naszą efektywność, a nawet całkiem uniemożliwić wykonanie zadania. Kiedy Twój czas jest ograniczony lub zadanie oceniasz, jako istotne postaraj się ograniczyć korzystanie smsów. Możesz wyciszyć głos, a ewentualne wiadomości odczytywać po skończonym zadaniu. Pomocne może być powiadomienie znajomych o chwilowej abstynencji towarzyskiej i podanie godziny, w której kontakt będzie ponownie możliwy. 

4.Otaczanie się gadżetami

Prawdziwym zabójcą produktywności jest bałagan w miejscu pracy. Otaczające przedmioty utrudniają skupienie na zadaniu i dając Ci świetną wymówkę do chwili przerwy. Twoją uwagę może przyciągnąć nawet plama na suficie, ale kiedy dostępne będą bardziej atrakcyjne przedmioty oczywiście skupisz się na nich. Dobrym pomysłem może być wyznaczenie miejsca poza zasięgiem Twojego wzroku, w którym będziesz przechowywał telefon, tablet czy odtwarzacz muzyki. Dodatkowo wyłączając je albo wyciszając unikniesz pokusy sprawdzenia każdego sygnału. 

5.Wszystko na raz

Zbyt dużo pracy przy z byt małej ilości czasu powoduje, że otwierasz kilka plików na raz. Pracujesz chwilę nad jednym, po czym przechodzisz do następnego. Być może ta strategia jest skuteczna w Twoim przypadku, jednak najczęściej w ostatecznym rozrachunku wydłuża i opóźnia zakończenie zadań. O problemach z ponowną koncentracją mogłeś przeczytać w akapitach powyżej. Dodatkowo niektóre badania wykazały, że multitasking w pracy obniża nasza IQ o 10 punktów. Co prawda, to tylko tymczasowy efekt, ale może mieć znaczenie dla efektów Twoich działań. Kiedy masz, więc musisz zająć się wieloma sprawami najefektywniejszym sposobem poradzenia sobie jest stworzenie listy. Tworząc plan możesz uszeregować zadania względem terminu, wagi, stopnia przyjemności z ich wykonania. Możesz zastosować również sposób planowania zadań dostępny w tym artykule (link do art. O planach). 

6.Sposób siedzenia

Postawa, jaką przyjmujesz może osłabić twoje zdolności na wiele sposobów. Oprócz bólu oczu i pleców możesz mieć również problemy z oddychanie. Źle dopasowane krzesło stwarza doskonałe warunki do garbienia się. Taka pozycja utrudnia oddychanie, sprawiając, że wstrzymujesz oddech. Bezdech i spowodowany tym brak tlenu może powodować problemy z pamięcią, koncentracją, uwagą, myśleniem. A to jeszcze nie wszystko. Bezdech jest odpowiedzialny za wzmocnienie reakcji stresowych. Uruchamia się mechanizm „walcz lub uciekaj”, który znacząco upośledza Twoją zdolność do koncentracji na bardziej złożonych zadaniach. Pamiętaj, więc o odpowiednim ustawieniu siedzenia i przyjęciu pozycji pozwalającej Ci swobodnie oddychać. Jeśli nie jesteś pewny, czy wstrzymujesz oddech siedząc przed monitorem poświęć chwilę na obserwacje swojego ciała. Te wskazówki mogą być szczególnie przydatne przy nauce do egzaminu lub w przypadku gdy twój poziom stresu może być wyższy niż zazwyczaj. 

7.Wciągnięci w sieć

Internet oferuje nam prawdopodobnie nieskończoną liczbę dystraktorów i jest prawdziwym rajem prokrastynacji. Pokusa przeglądania ulubionej strony, bloga, konieczność zakupów czy jakakolwiek aktywność w sieci może być nieodparta. Zwłaszcza, jeśli wykonujesz szczególnie trudne lub stresujące zadanie. Chwilowa ucieczka może się wydawać dobrym pomysłem, pozwalającym na chwile przerwy i regenerację sił. Rzeczywiście, ale tylko, jeśli przeznaczone na nią 5 minut nie zmieni się w 3 godziny. Możesz zastosować podobne strategie jak w przypadku mediów społecznościowych czy smsów. Wiele osób ma jednak kłopot z przestrzeganiem wyznaczanego czasu lub stron zaplanowanych do odwiedzenia. Odłączenie od sieci lub instalacja programu blokującego często jest jedynym wyjściem. Sprawdź, czy w Twoim przypadku nie będzie korzystna. 

8.Utrata danych spowodowana awarią sprzętu

Awaria sprzętu jest zawsze bolesnym doświadczeniem dla użytkownika. A gdy dodatkowo nie zapisałeś efektów wielogodzinnej pracy, doświadczenie jest jeszcze gorsze. Konieczność wykonania wszystkiego do początku jest nie tylko zniechęca i jest przyczyną dodatkowego stresu, ale również kosztuje Cię dodatkowy czas. Co więcej, trudno odtworzyć już raz wykonane działania, więc efekt może nie być tak zadowalający, jak za pierwszym razem. Pamiętaj więc o zapisywaniu pliku w trakcie pracy. Po pewnym czasie będzie to nawykiem ratującym twoje pliki. Dobrym pomysłem jest również zapisywanie ich na pendrive lub dysku internetowym. 

9.Przechowywanie plików

Praca skończona, plik bezpiecznie zapisany, tylko gdzie go znaleźć? Niedbałe nazwy, które po pewnym czasie przestają być dla nas czytelne oraz zapisywanie danych w różnych, często przypadkowych miejscach, to najczęstsze grzechy popełniane już po skończeniu pracy. Oczywiście, możesz skorzystać z wyszukiwarki plików, na dłuższą metę lepiej sprawdza się jednak właściwa organizacja. Ustalenie odpowiedniego schematu przechowywania plików zaoszczędzi dużo czasu. Sposób segregowania należy tylko do Ciebie i to Tobie ma pomóc w odnalezieniu właściwych danych. Możesz segregować je według semestru, przedmiotu lub zupełnie inaczej. Ważne, by ten schemat był dla ciebie czytelny. Pomyśl również o nazwach plików- dokument1, dokument2 i dokument45 zapisywane są najszybciej, ale nie całkiem pomagają w szukaniu określonych treści. Wypracowanie własnego systemu nazywani pomoże Ci oszczędzi czas i nerwy.

Technika daje nam ogromne możliwości usprawnienia nauki i pracy. Daje nam również świetne wymówki. Tylko od ciebie zależy w jaki sposób ją wykorzystasz. Przedstawione zagadnienia mogą zwrócić twoją uwagę na potencjalne problemy z tym związane. Proponowane rozwiązanie nie są oczywiście jedynymi możliwymi. A może masz już własny masz własny sposób radzenie sobie z dystraktorami epoki cyfrowej?

Powodzenia!

Bibliografia:

  1. Racjonalna Terapia Zachowania, M. C. Maultsby,  Wulkan 1992
 

BYŁA REDAKTOR DZIAŁU 'STUDIUJĘ'   Kontakt: skorupa.magdalena@gmail.com Studia: Psychologia, rok V, specjalizacja zdrowia i jakości życia oraz kliniczna człowieka dorosłego.   Doświadczenie zawodowe (praktyki, staże, współpraca): • Centrum Pediatrii im. (...)


Pomoc psychologiczna

Studenci i Doktoranci Uniwersytetu Śląskiego mogą korzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego i poradnictwa w Centrum Obsługi Studenta.

Skontaktuj się ze specjalistami w następujących obszarach:

W celu ustalenia terminu indywidualnej konsultacji psychologicznej prosimy o kontakt drogą elektroniczną lub telefonicznie.